Najprostsze urządzenie optyczne, którego właściwości poznajemy już w szkole podstawowej, to zwykła soczewka, znana z okularów i powiększającej lupy. Aby ją wykonać potrzebny jest przezroczysty materiał, ale nie koniecznie musi to być szkło – równie dobrze może to być tworzywo sztuczne, żel a nawet woda czy lód. Aby bryła stała się soczewką jej powierzchnie muszą być koliste, czyli mieć kształt wycinka walca, sfery czy innej bryły powstałej z obrotu paraboli lub hiperboli, a więc bryły obrotowej. Ewentualnie jedna z tych powierzchni może być płaska. Jeśli soczewka będzie z dwóch stron miała powierzchnie koliste, nazwiemy ją dwustronnie wypukłą. Będzie ona miała własność skupiania promieniowania – na przykład światła słonecznego. Na pewno nie raz w dzieciństwie sprawdzaliśmy tę własność, wywołując małe pożary za pomocą tak skupionych promieni słonecznych. Z drugiej strony, soczewki o powierzchniach wklęsłych nazywamy dwustronnie wklęsłymi. Taka soczewka będzie miała właściwości rozpraszające promieniowanie świetlne.